Program pierwsze klucze miał być nową propozycją rządu wspierającą osoby, które chcą kupić swoje pierwsze mieszkanie lub wybudować dom. Na początku planowano jego wdrożenie w drugiej połowie 2025 roku wraz z szeroko zakrojoną strategią mieszkaniową pod nazwą Klucz do mieszkania. Jednak 5 czerwca 2025 roku ogłoszono wycofanie programu, przesuwając środki na rozwój budownictwa społecznego. Poniżej wyjaśniamy wszystkie kluczowe założenia, daty oraz konsekwencje tej decyzji dla przyszłych kupujących.
Główne założenia programu Pierwsze klucze
Program Pierwsze klucze był skierowany wyłącznie do osób, które nigdy wcześniej nie posiadały własnego mieszkania ani domu. Jego celem było wsparcie w zdobyciu pierwszego lokum zarówno na rynku wtórnym, jak i poprzez budowę domu metodą gospodarczą. Zgodnie z założeniami program miał oferować dopłaty do kredytów hipotecznych oraz kredytów konsumenckich, obniżając oprocentowanie do poziomu 1,5% w systemie rat malejących. To istotnie korzystniejsze warunki niż rynkowe oprocentowanie na poziomie 4,5–5,5%.
Do kluczowych elementów należały: gwarancje Banku Gospodarstwa Krajowego sięgające 20% wartości nieruchomości, corocznie ustalany limit ceny za metr kwadratowy, a także udział państwa w pokrywaniu części rat kredytowych. Wspierane miały być również osoby o niższej zdolności kredytowej dzięki mechanizmom gwarancyjnym.
Terminy i zmiany w harmonogramie wdrożenia
Początkowo planowano, że Program Pierwsze klucze ruszy w drugiej połowie 2025 roku. Zakładano wieloletnią perspektywę, dając możliwość składania wniosków nawet do 2030 roku. Limit kwartalnie przyjmowanych wniosków miał wynosić 10 000, aby ograniczać ryzyko wzrostu cen nieruchomości i dbać o stabilność rynku mieszkaniowego.
W czerwcu 2025 roku nastąpiła jednak kluczowa zmiana – rząd oficjalnie zrezygnował z uruchomienia programu, kierując zaplanowane środki finansowe na rozwój mieszkań społecznych i komunalnych. Dla przyszłych kupujących oznacza to brak nowych dopłat do kredytów w tej formule, a także skupienie polityki mieszkaniowej na instrumentach wspierających budownictwo wielorodzinne o regulowanych czynszach.
Dla kogo miał być przeznaczony program?
Pierwsze klucze miały być rozwiązaniem dla osób, które nie posiadały dotychczas żadnej nieruchomości mieszkalnej. O wsparcie mogły się ubiegać osoby spełniające limit dochodowy – dla singla na poziomie 6500 zł netto, a dla rodzin z dziećmi odpowiednio wyższy. Pod uwagę brano także rodzaj nabywanej nieruchomości: musiała być to nieruchomość z rynku wtórnego, oddana do użytkowania co najmniej 5 lat temu i będąca w posiadaniu obecnego właściciela minimum 3 lata. Program celowo wykluczał wsparcie zakupu od deweloperów.
Specjalne preferencje przewidziano dla osób starszych oraz niepełnosprawnych w ramach polityki mieszkaniowej komunalnej. Częścią całościowej strategii było bowiem wsparcie nie tylko ścieżek własnościowych, ale także lokali społecznych i komunalnych w systemie TBS/SIM.
Mechanizmy wsparcia i ograniczenia
Model wsparcia opierał się na trzech filarach: dopłatach do kredytów hipotecznych, gwarancjach państwowych na wkład własny oraz preferencyjnych warunkach dla osób korzystających z mieszkań TBS/SIM. Dopłaty do rat były zależne od wielkości gospodarstwa domowego, co miało zwiększyć dostępność programu również dla rodzin wielodzietnych.
Limit 10 000 wniosków kwartalnie i coroczne ustalanie maksymalnej ceny za metr kwadratowy miały przeciwdziałać spekulacjom oraz chronić rynek przed nadmiernym wzrostem cen. Szacowano, że co kwartał ok. 7-8 tys. preferencyjnych kredytów zostanie rzeczywiście udzielonych po pełnej weryfikacji wniosków.
Ważnym komponentem była także możliwość korzystania z państwowych gwarancji BGK, które przy wkładzie własnym poniżej 20% zabezpieczały część kredytu. Taka konstrukcja miała ułatwić wejście na rynek nieruchomości osobom na granicy zdolności kredytowej.
Kierunek zmian: rezygnacja z programu i nowe priorytety
Odstąpienie od Programu Pierwsze klucze w czerwcu 2025 roku wiązało się z redefinicją priorytetów polityki mieszkaniowej. Fundusze, pierwotnie przewidziane na dopłaty kredytowe, zostały przekierowane bezpośrednio do samorządów na rozwijanie budownictwa społecznego i mieszkań czynszowych o regulowanych stawkach (marża nie przekraczająca 25%).
Główne założenia polityki mieszkaniowej przenoszą się obecnie na wspieranie budowy minimum 8 000 nieruchomości komunalnych i nawet do 15 000 mieszkań społecznych TBS/SIM w 2025 roku przy zabezpieczeniu budżetowym na poziomie 2,5 mld zł. To otwiera większe możliwości dla osób, które nie planują zakupu na własność, a zależy im na stabilnych warunkach najmu w długim okresie.
Co zmieni się dla kupujących?
Najważniejszą zmianę dla kupujących stanowi anulowanie nowych rządowych dopłat do kredytów hipotecznych dla osób kupujących pierwsze mieszkanie. Obecni i przyszli klienci nie skorzystają z obniżonego oprocentowania, gwarancji BGK ani preferencyjnych warunków, jakie miała oferować nowa propozycja. W praktyce wsparcie państwa będzie skoncentrowane na mieszkaniach komunalnych, lokalach społecznych i zwiększaniu dostępności najmu poprzez rozwój TBS/SIM.
Kupujący, którzy liczyli na finansowe wsparcie przy zakupie pierwszego lokum, będą musieli poszukiwać alternatywnych form finansowania lub rozważyć możliwość najmu w nowopowstających mieszkaniach komunalnych i społecznych. Dla osób z trudnościami w uzyskaniu kredytu własnościowego otwierają się nowe ścieżki korzystania ze stabilnych rozwiązań najmu na warunkach regulowanych przez państwo i samorządy.
Podsumowanie kluczowych informacji
Program Pierwsze klucze miał być istotną częścią polityki mieszkaniowej, oferując dopłaty do kredytów hipotecznych o atrakcyjnym oprocentowaniu, państwowe gwarancje oraz wsparcie dla osób z ograniczoną zdolnością kredytową. Wprowadzony limit dochodowy, ograniczenie wyłącznie do rynku wtórnego i specjalne preferencje w mieszkalnictwie społecznym były odpowiedzią na potrzeby szerokiej grupy Polaków. Decyzja o rezygnacji z programu zmienia krajobraz rynku nieruchomości i kieruje politykę wsparcia w stronę budownictwa społecznego. Osoby szukające pierwszego mieszkania lub domu muszą dostosować swoje plany do nowej rzeczywistości, w której państwo koncentruje wysiłki na zwiększaniu podaży mieszkań komunalnych i TBS/SIM dostępnych na preferencyjnych warunkach najmu.
Specjalizujemy się w dostarczaniu sprawdzonych rozwiązań, które oszczędzają czas, pieniądze i nerwy podczas procesu budowlanego. Od wyboru fundamentów po wykończenia wnętrz – jesteśmy przewodnikiem dla wszystkich, którzy chcą budować mądrze i efektywnie.